İşte UEFA Kupası'ndaki temsilcilerimizden Beşiktaş'ın 2. ön eleme turunda 14 Ağustos'ta deplasmanda karşılaşacağı rakibi Siroki Brijeg...
90'lı yıllara kadar ortalıkta yokken artık zirveye oynuyorlar. Yabancılar da dahil, 36 futbolcusunun tamamı Katolik. Bosna'da yaşıyor ama Hırvatistan'ı destekliyorlar ve bunun için Boşnaklarla çatışmaktan da çekinmiyorlar. Zaman zaman Bosnalı Hırvatların dahi tepkisini çekecek kadar gözü kara hale gelen taraftarıyla ilginç bir camia Siroki Brijeg...
Bosna futbol kültürü konusunda araştırma yapan ve şu anda Saraybosna'da bulunan Özgür Dirim Özkan **, Beşiktaş'ın rakibi Siroki Brijeg takımı ve taraftarlarını Ligtv.com.tr'ye değerlendirdi.
SİROKİ NERESİ?
Bosna'da futbol takımlarının karakterinin anlaşılması için, hangi kentten geldiklerini ve geldikleri kentin özelliklerini bilmek gerekiyor. Siroki Brijeg, Bosna'nın güneyinde Hersek bölgesinde, Hırvatistan sınırının hemen yanı başında 8 bin nüfuslu ufak bir kasaba. Çevre köylerin nüfusuyla beraber 30.000'i geçmiyor. Siroki Brijeg ilinin yüzde 99'u Bosnalı Hırvatlar'dan oluşuyor ve sınırda olmasından dolayı da Siroki Brijeg'in iktisadi ve kültürel anlamda Bosna'dan çok Hırvatistan'a yakın olduğunu söylemek mümkün.
KASABANIN GURURU: NK SİROKİ BRİJEG
Böylesine küçük bir kasabanın en önemli gurur kaynaklarından biri de her sene ligde üst basamaklarda mücadele eden, birçok kez şampiyon olmuş bir futbol takımına sahip olmaları.
1948 yılında kurulmasına rağmen, rejimle ters düşen bir kasaba olmasından dolayı Siroki Brijeg'in futbol takımının 1990'lı yıllara kadar hemen hemen hiç bir başarısı yok. Fakat bu tarihten sonra gerek Bosna'daki, gerek Hırvatistan'daki, gerekse de dünyanın dört bir yanına, özellikle de Avustralya ve Avusturya'ya yayılmış olan diasporadaki hemşerilerinin maddi desteğini arkasına alan Siroki Brijeg başarı basamaklarını yavaş yavaş tırmanmaya başlamış. 2000 senesine kadar 7 sezon oynanan Bosnalı Hırvatların futbol ligi olan Hersek-Bosna Ligi'nde 1994, 1995, 1996, 1998 senelerinde toplam 4 kere şampiyon olan Siroki Brijeg, 2000 yılından sonra Bosnalı Sırp, Hırvat ve Boşnak futbol takımlarının oluşturduğu "Bosna-Hersek Premier Ligi"nde 2004, 2005 ve 2007 senelerinde toplam 3 kere şampiyon olmuş. Siroki Brijeg, günümüz Bosna-Hersek futbolunun en başarılı takımlarından biri.
KATOLİK OLMAYANLAR GİREMEZ!..
Başarının parayla ne derece mümkün olabileceğinin ispatı olan Siroki Brijeg'in 36 kişilik kadrosunda sadece 11 tane Bosnalı oyuncu var ve bunların hepsi de Bosnalı Hırvat. Geriye kalan 25 oyuncunun 10'u Hırvatistan vatandaşı. 15 oyuncunun yabancı kökenli olması Siroki Brijeg'in hangi kaynaklar ile "kasabanın gururu" olduğunu gösteriyor. Fakat dikkat edilmesi gereken bir konu var, o da 36 oyuncunun tamamının Katolik olması. Takımın yazılı olmayan kuralı; Katoliklerden başka dine mensup kişilerin takımda oynayamayacağı.
Her ne kadar Siroki Brijeg'in sağlam maddi kaynakları olsa da, transfer sezonunda sıkıntılarla karşılaşıyorlar. Takımın Katolik olmayan futbolculara kapalı olması, Katolik futbolcuların ise böylesine küçük bir kasabada oynamaya fazla da istekli olmadıkları bilinen bir gerçek. Dolayısıyla, Siroki Brijeg'e transfer olan futbolcular genelde kariyerinin sonuna yaklaşmış veya başka bir takımda oynayabilecek yetenek ve potansiyele sahip olmayan oyuncular oluyor. Futbolcuların Siroki Brijeg'e gelmek istememelerinin bir diğer nedeni de, Siroki Brijeg'e yüklenen siyasi anlamlar. Birçok futbolcu bu derecede siyasallaşmış bir futbol takımında oynamayı tercih etmiyor. Gelen oyuncular da genellikle "körelmiş" olarak geri dönüyorlar.
ORTALAMALARDA GEZİNEN GOL ATMA-GOL YEME İSTATİSTİKLERİ
Her ne kadar, geçtiğimiz sezonu Bosna-Hersek şampiyonu Modriça'nın sadece bir puan ardından 54 puanla ikinci sırada bitirmiş olsa da, Siroki Brijeg gol yollarındaki kısırlığıyla dikkat çekiyor. 30 maçta rakip fileleri sadece 44 kez havalandırabilmişler. Öte yandan, kalelerinde gördükleri 29 gol ise neredeyse her karşılaşmada gol yemeleri gibi bir ortalamayı sağlıyor. Bu sene defans hattında işleri biraz daha zor. Defansın belkemiği, 29 yaşındaki Velimir Vidiç sezon sonunda Siroki Brijeg'le yolunu ayırdı ve Slovakya'nın adı sanı duyulmamış bir takımına MŞK Jilina'ya transfer oldu.
MARCIANO'YA DİKKAT
Takımın en iyi oyuncusu olarak Dalibor Şiliç gösteriliyor. Tecrübeli orta saha oyuncusu geçen sezon Sarajevo'dan transfer edilen Marciano'yla birlikte orta sahada iyi bir ikili oluşturuyor. Bir önceki sezon şampiyon olan Sarajevo'nun oyun kurucusu ve dinamik orta saha oyuncusu Marciano başarılı sezonun ardından Eintracht Frankfurt tarafından transfer edilecekti. Fakat bu transferin yatmasıyla araya Siroki Brijeg'in yöneticileri girip, yıldırım hızıyla transferi gerçekleştirmişlerdi. Beşiktaş'ın da en çok dikkat etmesi gereken oyuncuların başında Marciano geliyor.
DEPLASMANA ALIŞIK BİR TAKIM
14 Ağustos'ta UEFA Kupası ön eleme karşılaşmasında temsilcimiz Beşiktaş'la karşılaşacak olan Siroki Brijeg bir önceki turda Arnavutluk ekibi Partizani'yle ilk maçta kendi evinde 0-0 berabere kalmış, deplasmanda 3-1 galip gelerek turu geçmişti. Seyircisiz oynamaya ve deplasman maçlarında rakip takımın taraftarlarının baskısı altında maça çıkmaya alışkın olan Siroki Brijeg'in Beşiktaş'a da İnönü'de bir sürpriz yapması muhtemel. Fakat, bir önceki turda Siroki Brijeg'in Belgrad'ın meşhur Partizan'ı değil de, Avrupa'nın en kalitesiz liglerinden birine sahip Arnavutluk'un Partizani'sini elediğini hatırlamak lazım.
Deplasman maçlarında siyah-sarı forma tercih eden Siroki Brijeg, kendi evinde oynadığı maçlarda mavi-beyaz formayı tercih ediyor. Siroki Brijeg'in maçlarını oynadığı Petsara Stadyumu'nun taraftar kapasitesi kasabanın nüfusuyla aynı: 8000!
Maçlara çevre köylerden ve kimi zaman siyasi anlamı yüksek maçlarda çevre illerden de Hırvat taraftarlar geliyor, fakat yine de çoğu zaman Siroki Brijeg boş tribünlere oynuyor. Petsara Stadyumu UEFA kriterlerini tamamlamış bir stadyum.
MOSTAR BEŞİKTAŞ'I BEKLİYOR
Maç gece oynanacak. Fakat Siroki Brijeg Akdeniz iklimi etkisi altında bir bölgede bulunuyor. Maç günü hava sıcaklığının 35-40 derece arasında olması bekleniyor. Geceleri Adriyatik'ten Bosna dağlarına esen Bora meltemi maç saatinde futbolculara nefes aldırabilir. Ekibimiz Beşiktaş büyük ihtimalle Siroki Brijeg'e 45 dakika uzaklıktaki Mostar'da konaklayacaklar.
MAVİ-BEYAZ MAĞARA ADAMLARI YA DA "HAÇLILAR"
Siroki Birijeg'in taraftar grubunun adı Skripari. "Skripine" Hırvatça'da mağara oyuğu anlamına geliyor. 1945 yılında Partizanların zaferinden sonra dağlarda saklanan Hırvat aşırı milliyetçilerine "mağara oyuğunda yaşayan" anlamına gelen "Skripar" denilirmiş. "Skripari" ise bunun çoğul biçimi. Siroki Brijeg taraftarlarının bu ismi almasına pek de şaşmamak lazım. Siroki Brijeg taraftarları aynı zamanda "Krijari" ismiyle de anılıyor. Krijari ise Hırvatça'da "Haçlılar" anlamına geliyor. Yukarıda da değindiğimiz gibi tamamı Katoliklerden oluşan ve Hırvat milliyetçilerinden sağlam maddi destek alan Siroki Brijeg taraftarlarının siyasi bir taraftar topluluğu olduklarını söylemek mümkün. Şkripari, Bosna-Hersek ulusal takımını değil de, Hırvatistan ulusal takımını desteklemesiyle de biliniyor.
Geçtiğimiz yaz Saraybosna'da oynanan Bosna Hersek � Hırvatistan dostluk karşılaşmasında Skripari ve Bosna'daki birçok Bosnalı Hırvat Bosna-Hersek'i değil de, Hırvatistan'ı desteklemişti. Hatta, maç öncesi ve sonrasında Bosnalı Hırvat ve Boşnak taraftarlar arasında sokak kavgaları meydana gelmişti.
AYNI ZAMANDA DINAMO ZAGREB TARAFTARLARI
Hemen hemen bütün Siroki Brijeg taraftarlarının Dinamo Zagreb taraftarı olduklarını söylemek de mümkün. Siroki Brijeg'de vücut bulan aşırı Hırvat milliyetçiliği kimi zaman Bosnalı Hırvatlar tarafından bile tepkiyle karşılanıyor. Bosnalı Hırvatlar tarafından bile kimi zaman antipatiyle karşılanan Siroki Brijeg Bosnalı birçok futbolseverin nefretini kazanmış durumda. Bu nefretin nedeni ise kulübün siyasi niteliği ve başarının ardında yatan "para" faktörü.
**: Özgür Dirim Özkan - Saraybosna
Yeditepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Öğretim Görevlisi
"Futbol Taraftarlığı ve Kimlik" konusundaki araştırmasını Balkan Futbolu üzerine sürdürüyor.
Kaynak: Ligtv.com.tr
